Украінцы і дзейнасць Магілёўскага Беларускага Камітэта

Анотація

Українці і діяльність Могильовського Білоруського Комітету

Незалежність Української Народної Республіки була проголошена 9(22).01.1918 р., а 25.03.1918 р. оголосили про незалежність Білоруської Народної Республіки.

У статті розкриті процеси самовизначення білорусів Могильова в останні два роки Першої світової війни (1917 – 1918 рр.). В цей час місто фактично було військової столицею Російської імперії – в ньому знаходилася ставка  Верховного головнокомандуючого, і тут багато в чому визначалася доля революційних перетворень. У цих умовах в Могильові було створено національну організацію білорусів – Могильовський Білоруський Комітет. Аналіз його статуту, програмної мети та діяльності в 1917 – 1918 рр., дозволяє зробити висновок, що в основі була Білоруська національна ідея. Про це свідчить наявність в діяльності МБК таких її елементів (напрямків), як історія, етнічні традиції (етнічні зв'язки, фольклор, земля пращурів, мова, релігія, звичаї, походження), прагнення до незалежності. Можна стверджувати, що створення Могильовського Білоруського Комітету – це перший у ХХ ст. на території Східної Білорусі вихід на політичну і міжнародну арену громадської організації, яка була носієм ідеологічного руху по досягненню і закріпленню автономії, єдності і індивідуальностей білоруської нації. За час свого існування політичні погляди МБК еволюціонували від ідеї національної автономії до підтримки створення незалежної Білоруської Народної Республіки.

Діяльність Могильовського Білоруського Комітету має відношення до української діаспори міста і подій, які відбувалися в цей період в Україні.

Ключові слова: Білорусь, Україна, українська діаспора, Могильовський Білоруський Комітет

Украінцы і дзейнасць Магілёўскага Беларускага Камітэта

Незалежнасць  Украінскай  Народнай  Рэспублікі  абвешчана  9(22).01.1918  г.,  а  25.03.1918  г.  была  абвешчана незалежнасць Беларускай Народнай Рэспублікі.

У артыкуле раскрыты працэсы самавызначэння беларусаў Магілёва ў апошнія два гады Першай сусветнай вайны (1917–1918 гг.). У гэты час горад фактычна з’яўляўся ваеннай сталіцай Расійскай імперыі – ў ім знаходзілася стаўка Вярхоўнага галоўнакамандуючага і тут шмат у чым вызначаўся лёс рэвалюцыйных пераўтварэнняў. У гэтых варунках ў Магілёве была створана нацыянальная арганізацыя беларусаў – Магілёўскі Беларускі Камітэт. Аналіз яго статута, праграмных мэтаў і дзейнасці ў 1917–1918 гг. схіляе да высновы, што ў аснове была  Беларуская нацыянальная ідэя. Аб гэтым сведчыць наяўнасць у дзейнасці МБК такіх яе элементаў (кірункаў), як гісторыя, этнічныя традыцыі (этнічныя сувязі, фальклор, зямля продкаў, мова, рэлігія, звычаі, паходжанне), імкненне да незалежнасці. Можна сцвярджаць, што стварэнне Магілёўскага Беларускага Камітэта – гэта першае ў ХХ ст. на тэрыторыі Усходняй Беларусі выйсце на палітычную і міжнародную арэну грамадскай арганізацыі, якая з’яўлялася носьбітам ідэалагічнага руху па дасягненню і замацаванню аўтаноміі, адзінства і індывідуальнасцей беларускай нацыі. За час свайго існавання палітычныя погляды МБК  эвалюцыянавалі  ад  ідэі  нацыянальнай  аўтаноміі  да  ўхвалення  стварэння  незалежнай  Беларускай  Народнай Рэспублікі.

Дзейнасць Магілёўскага Беларускага Камітэта мае дачыненне да украінскай дыяспары ў горадзе і падзеяў, якія адбываліся ў гэты перыяд ва Украіне.

Беларусь, Украіна, украінская дыяспара, Магілёўскі Беларускі Камітэт